ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ, ୨୭/୦୮: ନେପାଳର ରାସୁୱା ଜିଲ୍ଲାରେ ଅଗଷ୍ଟ ୨୬ରେ ଘଟିଥିବା ଭୟଙ୍କର ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଏବେ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ାଇଛି। ହଠାତ୍ ଆସିଥିବା ପ୍ରବଳ ଜଳସ୍ରୋତ ସହ ମାଟି, ପଥର ଓ ବିଶାଳ ବୋଲ୍ଡର ତଳକୁ ଧସି ଆସିବାରୁ ଅନେକ ଘର, ଗାଡ଼ି ଓ ବ୍ରିଜ୍ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି। ଏହି ଘଟଣାରେ ୭୫୦ରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ନିଖୋଜ ଥିବା ରିପୋର୍ଟ ଆସିଛି।
ନେପାଳ ଭଳି ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଆମେରିକାରେ ମଧ୍ୟ ଘଟିପାରେ ବୋଲି ଏବେ ପୁରୁଣା ଚେତାବନୀ ଚର୍ଚ୍ଚାକୁ ଆସିଛି। ୱାସିଂଟନ ରାଜ୍ୟରେ ଥିବା ମାଉଣ୍ଟ ରେନିୟରକୁ ନେଇ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ବିପଦର ଆଶଙ୍କା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ଏଠାରେ ଭୂସ୍ଖଳନ, ବରଫ ତରଳିବା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ପ୍ରାକୃତିକ ଘଟଣା ଯୋଗୁଁ ଭୟଙ୍କର ‘ଲହାର’ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ। ଲହାର ହେଉଛି ଜଳ, କାଦୁଅ, ପଥର ଓ ଆଗ୍ନେୟଗିରି ଭଗ୍ନାବଶେଷର ଦ୍ରୁତ ଗତିର ପ୍ରବାହ।
ଏହି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ବିପଦର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଭାବ ସିଆଟେଲ-ଟାକୋମା ମେଟ୍ରୋ ଅଞ୍ଚଳ ଉପରେ ପଡ଼ିପାରେ। ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ୩୩ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ରହୁଥିବାବେଳେ, ୬୦ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ମାଉଣ୍ଟ ରେନିୟରର ଲହାର ପ୍ରବାହ ପାଇଁ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ବସବାସ କରୁଛନ୍ତି।
ତେବେ ଏହା ନୁହେଁ ଯେ ମାଉଣ୍ଟ ରେନିୟର ତୁରନ୍ତ ଉଦ୍ଗୀରଣ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଆମେରିକାର ଭୂତତ୍ତ୍ୱ ସର୍ବେକ୍ଷଣ (USGS) ଅନୁଯାୟୀ, ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏହାର ଉଦ୍ଗୀରଣ ହେବାର କୌଣସି ବର୍ତ୍ତମାନ ସୂଚନା ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଆଗ୍ନେୟଗିରି ଉଦ୍ଗୀରଣ ବିନା ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଲହାର ଭଳି ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ।
ମାଉଣ୍ଟ ରେନିୟରର ଉପରିଭାଗ ବିଶାଳ ବରଫ ଓ ହିମଖଣ୍ଡରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ। ଯଦି ଭୂସ୍ଖଳନ ଯୋଗୁଁ ପର୍ବତର କୌଣସି ଅଂଶ ଭୁଶୁଡ଼ି ପଡ଼େ କିମ୍ବା ବରଫ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ତରଳିଯାଏ, ତେବେ ବିପୁଳ ପରିମାଣର ପାଣି, କାଦୁଅ, ପଥର ଓ ଭଗ୍ନାବଶେଷ ତଳକୁ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇପାରେ। ଏହି ପ୍ରବାହ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ନଦୀ ଉପତ୍ୟକା ଦେଇ ତଳକୁ ଯାଇ ବ୍ୟାପକ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ଘଟାଇପାରେ।
ମାଉଣ୍ଟ ରେନିୟରରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ବଡ଼ ଉଦ୍ଗୀରଣ ହୋଇନଥିଲେ ମଧ୍ୟ USGS ଏହାକୁ ଆମେରିକାର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଗ୍ନେୟଗିରି ମଧ୍ୟରେ ରଖିଛି। ଏହାର ପୂର୍ବ ଭୂଗର୍ଭୀୟ ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ଲହାରର ସମ୍ଭାବନାକୁ ଦର୍ଶାଇଛି। ଏକ ପୂର୍ବ ଘଟଣାରେ ପର୍ବତର ଅଂଶ ଭୁଶୁଡ଼ିବା ସହ ଗରମ ପ୍ରବାହ ହିମବାହୀ ବରଫକୁ ତରଳାଇ ଦେଇଥିଲା। ଏହାର ପରିଣାମରେ ପାଣି, କାଦୁଅ ଓ ଭଗ୍ନାବଶେଷ ନଦୀ ଉପତ୍ୟକା ଦେଇ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୋହିଯାଇଥିଲା। ଏହି ଘଟଣାରେ ୨୦୦ରୁ ଅଧିକ ଘର, ପ୍ରାୟ ୧୯୫ ମାଇଲ ରାସ୍ତା ଓ ୨୭ଟି ବ୍ରିଜ୍ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିଲା।
ତେଣୁ ନେପାଳର ଘଟଣା ପରେ ମାଉଣ୍ଟ ରେନିୟରକୁ ନେଇ ପୁଣିଥରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ବଢ଼ିଛି। ତଥାପି ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହାର ତୁରନ୍ତ ଉଦ୍ଗୀରଣ ହେବାର କୌଣସି ସଙ୍କେତ ନଥିବା କଥା USGS ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି।
