ବନ୍ୟା ପରେ ନେପାଳର ବଡ଼ ଦାବି, ଭାରତ-ଚୀନ୍-ଆମେରିକାଠାରୁ ମାଗିଲା କ୍ଷତିପୂରଣ
କାଠମାଣ୍ଡୁ, ୦୨/୦୯: ପ୍ରକୃତିର ଭୟଙ୍କର ତାଣ୍ଡବ ପରେ ଏବେ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ନେଇ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି ନେପାଳ । ଭୋଟକୋଶୀ ନଦୀରେ ଆସିଥିବା ବିନାଶକାରୀ ବନ୍ୟାରେ ବ୍ୟାପକ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ହେବା ପରେ ନେପାଳ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରମୁଖ ଗ୍ରୀନହାଉସ୍ ଗ୍ୟାସ ନିର୍ଗମନକାରୀ ଦେଶଗୁଡ଼ିକଠାରୁ ଜଳବାୟୁ କ୍ଷତିପୂରଣ ଦାବି କରିଛି । ଏହି ତାଲିକାରେ ଚୀନ୍, ଆମେରିକା ଓ ଭାରତକୁ ରଖିଛି ନେପାଳ ।
ଗତ ସପ୍ତାହର ବନ୍ୟାରେ ତିନୋଟି ଜିଲ୍ଲାର ଅନେକ ଗାଁ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିବାବେଳେ ରାଜଧାନୀ କାଠମାଣ୍ଡୁ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟାପକ କ୍ଷତିର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଛି । ଉଦ୍ଧାରକାରୀ ଦଳର ଅଭିଯାନ ଜାରି ରହିଥିବାବେଳେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୧,୧୦୦ରୁ ଅଧିକ ମୃତଦେହ ମିଳିଥିବା ଏବଂ ପ୍ରାୟ ୪,୫୦୦ ଜଣଙ୍କ ପତ୍ତା ମିଳୁନଥିବା ଦାବି କରାଯାଇଛି ।
ଦାନ ନୁହେଁ, ଦାୟିତ୍ୱ
ନେପାଳର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଶିଶିର ଖାନଲଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରେ ମିଳୁଥିବା ସହାୟତାକୁ କେବଳ ଦାନ ଭାବେ ଦେଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ । ଏହାକୁ ପ୍ରମୁଖ ନିର୍ଗମନକାରୀ ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ନୈତିକ ଦାୟିତ୍ୱ ଭାବେ ବିଚାର କରାଯିବା ଦରକାର ।
ଖାନଲଙ୍କ ଯୁକ୍ତି ହେଉଛି, ଗ୍ରୀନହାଉସ୍ ଗ୍ୟାସ ନିର୍ଗମନରେ ନେପାଳର ଅବଦାନ ଅତ୍ୟନ୍ତ କମ୍ । କିନ୍ତୁ ଏହାର ପରିଣାମ ନେପାଳକୁ ଗୁରୁତର ଭାବେ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼ୁଛି । ବରଫ ଦ୍ରୁତ ତରଳିବା, ଅସ୍ୱାଭାବିକ ପାଣିପାଗ ଏବଂ ବଡ଼ ବଡ଼ ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଦେଶ ପାଇଁ ନୂଆ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି ।
ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମଞ୍ଚରେ ଉଠିବ ପ୍ରସଙ୍ଗ
ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନର କ୍ଷତି ପାଇଁ ପ୍ରମୁଖ ନିର୍ଗମନକାରୀ ଦେଶଗୁଡ଼ିକଠାରୁ କ୍ଷତିପୂରଣ ଆଦାୟ କରିବାକୁ ନେପାଳ ଏବେ କୂଟନୈତିକ ସ୍ତରରେ ପ୍ରୟାସ ଆରମ୍ଭ କରିଛି । ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ବିଭିନ୍ନ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମଞ୍ଚରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଉଠାଇବାକୁ କାଠମାଣ୍ଡୁ ଯୋଜନା କରୁଥିବା ମନ୍ତ୍ରୀ ଖାନଲ କହିଛନ୍ତି ।
ନେପାଳର ଅର୍ଥ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏନେଇ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସହଯୋଗୀଙ୍କୁ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଦାବିପତ୍ର ପଠାଇଥିବା ମଧ୍ୟ ସେ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି ।
ହିମାଳୟ ତରଳିଲେ ବଢ଼ିବ ସଙ୍କଟ
ନେପାଳ ଏହି ଦାବି ପଛରେ କେବଳ ବର୍ତ୍ତମାନର ବନ୍ୟାକୁ ନୁହେଁ, ଆଗାମୀ ଦିନର ବଡ଼ ବିପଦକୁ ମଧ୍ୟ ଦର୍ଶାଇଛି । ହିମାଳୟର ହିମବାହଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ରୁତ ତରଳିଲେ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆର ବିଶାଳ ଜନସଂଖ୍ୟାର ଜଳ ସୁରକ୍ଷା ଗୁରୁତର ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ ହେବ ବୋଲି ନେପାଳ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛି ।
ଗଙ୍ଗା ଓ ତ୍ରିଶୁଳୀ ଭଳି ନଦୀ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିବା କୋଟି କୋଟି ଲୋକଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତ ମଧ୍ୟ ଏହା ସହ ଜଡ଼ିତ ବୋଲି ଖାନଲ କହିଛନ୍ତି । ତେଣୁ ନେପାଳର ଲଢ଼େଇ କେବଳ ନିଜ ଦେଶ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ସମଗ୍ର ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆର ଜଳ ଓ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ବୋଲି ସେ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି ।
