ସର୍ପ ଦୋଷ ଓ କାଳସର୍ପ ଦୋଷ ମଧ୍ୟରେ ଫରକ୍ କଣ ? କିଏ ବେଶୀ ବିପଦ ? ଏମିତି ଜାଣିବେ ଆପଣଙ୍କ ରାଶିର ଦୋଷ ବିଷୟରେ…

ଭୁବନେଶ୍ଵର : ନାଗ ପଞ୍ଚମୀ ଦିନ ଭଗବାନ ଶିବ ଓ ନାଗ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜାକୁ ବିଶେଷ ଶୁଭ ବୋଲି ଧାର୍ମିକ ମାନ୍ୟତା ରହିଛି । ଜ୍ୟୋତିଷ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦିନକୁ କୁଣ୍ଡଳୀରେ ଥିବା କିଛି ଦୋଷର ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ବୋଲି ମନେ କରାଯାଏ । ତେବେ ସର୍ପ ଦୋଷ ଓ କାଳସର୍ପ ଦୋଷକୁ ନେଇ ଅନେକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ରହିଥାଏ । ନାମ ସମାନ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଜ୍ୟୋତିଷ ମାନ୍ୟତା ଅନୁସାରେ ଉଭୟ ଭିନ୍ନ ।
ସର୍ପ ଦୋଷ କ’ଣ?
ଧାର୍ମିକ ଓ ଜ୍ୟୋତିଷ ମାନ୍ୟତା ଅନୁଯାୟୀ ସର୍ପ ଦୋଷକୁ ନାଗ କିମ୍ବା ସାପ ସହ ଜଡ଼ିତ କର୍ମ ସହ ସମ୍ପର୍କ କରାଯାଏ । କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି କିମ୍ବା ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସାପକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇବା ବା ନାଗ ସମ୍ପର୍କିତ ଅଶୁଭ କର୍ମ ହୋଇଥିଲେ ତାହାର ପ୍ରଭାବ ପରିବାର ଉପରେ ପଡ଼ିପାରେ ବୋଲି ମାନ୍ୟତା ରହିଛି ।
ଏହି ଦୋଷକୁ କେତେକ ପରମ୍ପରାରେ ପିତୃ ଦୋଷ ସହ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପର୍କ କରାଯାଏ । ସନ୍ତାନ ସମ୍ପର୍କିତ ସମସ୍ୟା, ବିବାହରେ ବିଳମ୍ବ, ପାରିବାରିକ ଅଶାନ୍ତି ଓ ଜୀବନରେ ବାରମ୍ବାର ବାଧା ଆସିବାକୁ ଏହା ସହ ଯୋଡ଼ାଯାଏ ।
କାଳସର୍ପ ଦୋଷ କ’ଣ?
କାଳସର୍ପ ଦୋଷର ଆଧାର ହେଉଛି ଜନ୍ମ କୁଣ୍ଡଳୀରେ ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ସ୍ଥିତି । ଜ୍ୟୋତିଷ ମତ ଅନୁସାରେ, ଯେତେବେଳେ କୁଣ୍ଡଳୀର ସମସ୍ତ ପ୍ରମୁଖ ଗ୍ରହ ରାହୁ ଓ କେତୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରହନ୍ତି, ସେତେବେଳେ କାଳସର୍ପ ଯୋଗ ବା ଦୋଷ ଗଠିତ ହୋଇଥାଏ ।
ରାହୁ ଓ କେତୁଙ୍କ ସ୍ଥାନ ଅନୁଯାୟୀ ଏହାର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ମଧ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି । ଏହାର ପ୍ରଭାବକୁ ନେଇ ଜ୍ୟୋତିଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକମତ ନାହିଁ । କେତେକ ଏହାକୁ ଜୀବନରେ ସଂଘର୍ଷ, ଚାପ, ବାଧା ଓ ଉତ୍ଥାନ-ପତନ ସହିତ ଯୋଡ଼ିଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟମାନେ ଏହାକୁ ସବୁବେଳେ ଅଶୁଭ ବୋଲି ମାନନ୍ତି ନାହିଁ ।
ଉଭୟ ଦୋଷ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ
ସର୍ପ ଦୋଷ ଓ କାଳସର୍ପ ଦୋଷରେ ମୁଖ୍ୟ ପାର୍ଥକ୍ୟ ହେଉଛି ଏହାର ଆଧାର । ସର୍ପ ଦୋଷକୁ ନାଗ କିମ୍ବା ସାପ ସହ ଜଡ଼ିତ କର୍ମ ଓ ଧାର୍ମିକ ମାନ୍ୟତା ସହିତ ଯୋଡ଼ାଯାଏ । ଅନ୍ୟପଟେ କାଳସର୍ପ ଦୋଷ କୁଣ୍ଡଳୀରେ ରାହୁ-କେତୁଙ୍କ ସ୍ଥିତି ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ଅବସ୍ଥା ଉପରେ ଆଧାରିତ ।
ସରଳ ଭାବେ କହିଲେ, ସର୍ପ ଦୋଷର ଆଧାର କର୍ମ ଓ ଧାର୍ମିକ ମାନ୍ୟତା, ଯେତେବେଳେ କାଳସର୍ପ ଦୋଷର ଆଧାର ହେଉଛି ଜନ୍ମ କୁଣ୍ଡଳୀରେ ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ସ୍ଥିତି ।
କେଉଁ ଦୋଷ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ?
ଜ୍ୟୋତିଷ ମତରେ କେବଳ ଦୋଷର ନାମ ଦେଖି ଏହାର ପ୍ରଭାବ କେତେ ଅଧିକ ତାହା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ନାହିଁ । ଜନ୍ମ କୁଣ୍ଡଳୀରେ ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ସ୍ଥିତି, ସେମାନଙ୍କ ଶକ୍ତି, ବିଭିନ୍ନ ଯୋଗ ଓ ଦଶା ଆଦିକୁ ବିଚାର କରିବା ପରେ ହିଁ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ସମ୍ପର୍କରେ ମତ ଦିଆଯାଏ ।
ତେଣୁ ସର୍ପ ଦୋଷ କିମ୍ବା କାଳସର୍ପ ଦୋଷ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ଅଧିକ ଭାରୀ, ତାହାକୁ କେବଳ ନାମ ଆଧାରରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ ।